
Program Czyste Powietrze jest rządową inicjatywą, która sukcesywnie działa od kilku lat. Wraz z początkiem roku 2024, ale i ze zmianą władzy w kraju pojawiły się obawy, co do kontynuacji tego programu, kwot dofinansowania oraz norm dla poszczególnych urządzeń grzewczych. Na dzień dzisiejszy wiemy, że program Czyste Powietrze w 2024 zostaje i będzie kontynuowany, z tym wyjątkiem, że zaszły pewne zmiany w warunkach technicznych dla urządzeń. W tym artykule skupimy się na zmianach, które dotyczą pomp ciepła typu powietrze-woda, o podwyższonej klasie efektywności energetycznej. Przybliżymy także kilka ogólnych faktów o tym programie i podpowiemy, jak złożyć wniosek. Zapraszamy!
Czyste Powietrze — ogólne zasady dofinansowania
Program oferuje wsparcie finansowe dla osób prywatnych, które decydują się na wymianę starych źródeł ciepła, termomodernizację budynków oraz instalację ekologicznych systemów ogrzewania, takich jak pompy ciepła. Kwota dofinansowania zależy od dochodów wnioskodawcy oraz zakresu planowanych prac.
Dofinansowanie jest dostępne na różnych poziomach, w zależności od dochodów beneficjenta i zakresu inwestycji:
- Podstawowe dofinansowanie jest dostępne dla beneficjentów o rocznych zarobkach nieprzekraczających 135 000 zł.
- Dofinansowanie o podwyższonym poziomie jest przeznaczone dla gospodarstw wieloosobowych z dochodem na osobę nieprzekraczającym 1 894 zł oraz dla gospodarstw jednoosobowych z dochodem nieprzekraczającym 2 651 zł netto.
- Najwyższy poziom dofinansowania jest dostępny dla gospodarstw, gdzie przeciętny miesięczny dochód na członka gospodarstwa domowego nie przekracza 1 090 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 526 zł w gospodarstwie jednoosobowym.
Kwoty dofinansowania sięgają nawet do 135 000 zł w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania z kompleksową termomodernizacją, do 99 000 zł w podwyższonym i do 66 000 zł w podstawowym poziomie dofinansowania.
Czyste powietrze — na co i ile można dostać?
Program „Czyste Powietrze” umożliwia uzyskanie dofinansowania na działania mające na celu poprawę efektywności energetycznej i ograniczenie zanieczyszczeń powietrza w domach jednorodzinnych.
Na co?
- wymiana starych źródeł ciepła (tzw. “kopciuchów”) na ekologiczne
- termomodernizacja budynków (ocieplanie, wymiana okien i drzwi)
- instalacja systemów ogrzewania opartych o odnawialne źródła energii (np. pompy ciepła)
- montaż instalacji fotowoltaicznych
- zakup rekuperacji
Ile?
Program „Czyste Powietrze” oferuje różne kwoty dofinansowania, uzależnione od dochodów wnioskodawcy i zakresu przeprowadzanych prac. Maksymalne kwoty dla poszczególnych poziomach dofinansowania wynoszą od 66 000 zł do 135 000 zł.
Do wyboru mamy trzy formy dofinansowania: standardową dotację po zrealizowaniu inwestycji, dotację z prefinansowaniem umożliwiającą otrzymanie zaliczki przed rozpoczęciem prac oraz dotację na częściową spłatę kredytu bankowego dla projektów wspieranych przez banki partnerskie programu. Każda z tych form dostosowana jest do różnych potrzeb i możliwości finansowych beneficjentów, umożliwiając im elastyczność w planowaniu i realizacji projektów termomodernizacyjnych.
W przypadku pomp ciepła powietrze – woda o podwyższonej klasie energetycznej, kwoty dofinansowania wyglądają następująco:
| Podstawowy poziom dofinansowania
łącznie do 66 000 zł KOMPLEKSOWA TERMOMODERNIZACJA Z PV |
Podwyższony poziom dofinansowania łącznie do 99 000 zł KOMPLEKSOWA TERMOMODERNIZACJA Z PV |
Najwyższy poziom dofinansowania łącznie do 135 000 zł KOMPLEKSOWA TERMOMODERNIZACJA Z PV |
|
|
Pompa ciepła powietrze/woda |
55% / 19 400 zł |
80% / 28 100 zł |
100% / 35 200 zł |
Wymagania dla pomp ciepła powietrze — woda o podwyższonej klasie energetycznej
W programie Czyste Powietrze pompy ciepła typu powietrze-woda muszą spełniać specyficzne wymagania techniczne, aby kwalifikować się do dofinansowania. Wymogi te obejmują osiąganie klasy efektywności energetycznej minimum A+ dla temperatury zasilania 55°C, zgodnie z odpowiednimi rozporządzeniami UE. Dodatkowo, istnieją szczegółowe kryteria dla pompy ciepła o podwyższonej klasie efektywności energetycznej, które wymagają osiągnięcia klasy A++ i muszą spełniać bardziej rygorystyczne wymagania niż standardowe modele.
Kluczowe wymagania dotyczą efektywności energetycznej i konstrukcji urządzeń:
-
Klasa efektywności energetycznej. Aby kwalifikować się do dofinansowania, pompy ciepła powietrze-woda muszą osiągać klasę efektywności energetycznej A++ dla temperatury zasilania 55°C. Wysoka klasa efektywności gwarantuje, że urządzenia te są znacznie bardziej energooszczędne i przyczyniają się do istotnego obniżenia emisji zanieczyszczeń.
-
Kompatybilność z niskotemperaturowym ogrzewaniem. Urządzenia te muszą być zaprojektowane do współpracy z systemami ogrzewania niskotemperaturowego, charakteryzującymi się temperaturą zasilania wody grzewczej nie przekraczającą 35°C. Taka kompatybilność jest kluczowa dla maksymalizacji efektywności energetycznej systemu ogrzewania, zwłaszcza w przypadku ogrzewania podłogowego.
-
Zgodność z rozporządzeniami UE. Pompy ciepła o podwyższonej klasie efektywności energetycznej muszą spełniać wymogi zawarte w rozporządzeniach UE dotyczących efektywności energetycznej i etykietowania. Zgodność tę potwierdzają badania wykonane przez akredytowane laboratoria, zgodnie z normami EN 14511, EN 14825, EN 12102, co gwarantuje spełnienie najwyższych standardów.
-
Wpis na listę ZUM. Aby zostać uznane za kwalifikowane do dofinansowania, urządzenia te muszą być wpisane na listę ZUM. Wpis potwierdza, że pompy ciepła spełniają wszystkie wymogi programu i są odpowiednie do wykorzystania w ramach przedsięwzięć mających na celu poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych.
-
Wymagania konstrukcyjne. Pompy ciepła powietrze-woda o podwyższonej klasie efektywności muszą charakteryzować się określoną konstrukcją, w tym identycznym obiegiem chłodniczym, typem i liczbą sprężarek, elementem rozprężnym, skraplaczem, parownikiem, procesem odszraniania oraz sterownikiem. Takie szczegółowe kryteria konstrukcyjne zapewniają wysoką niezawodność i efektywność działania.
Dodatkowo, aby uzyskać dofinansowanie, beneficjent musi zobowiązać się, że po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia w budynku/lokalu mieszkalnym nie będzie zainstalowane i użytkowane źródło ciepła na paliwa stałe o klasie niższej niż 5 oraz że wszystkie zainstalowane urządzenia służące do ogrzewania lub przygotowania c.w.u. będą spełniać obowiązujące wymagania ekologiczne.
Jak skorzystać z programu Czyste Powietrze? Gdzie złożyć wniosek?
Aby skorzystać z dofinansowania, należy złożyć wniosek osobiście, tradycyjną drogą pocztową lub elektroniczną przez Generator Wniosków o Dofinansowanie. Warto pamiętać, że do wniosku należy załączyć dokumentację techniczną instalowanej pompy ciepła, w tym kartę produktu i etykietę energetyczną.
Oto jak to zrobić:
1. Sprawdź, czy program jest dla Ciebie?
Najpierw upewnij się, że spełniasz warunki programu „Czyste Powietrze”. Program jest skierowany do właścicieli domów jednorodzinnych lub osób, które posiadają odpowiednie pełnomocnictwo. Twoje przedsięwzięcie powinno być zgodne z wymogami programu, np. wymiana starych źródeł ciepła, termomodernizacja budynku, czy instalacja systemów wykorzystujących odnawialne źródła energii.
2. Przygotuj niezbędne dokumenty
Zbierz wszystkie wymagane dokumenty, które mogą obejmować: dowód własności nieruchomości (np. księga wieczysta), zaświadczenie o dochodach (dotyczy osób ubiegających się o podwyższony oraz najwyższy próg dofinansowania) audyt energetyczny (jeśli jest wymagany), umowę z wykonawcą (niezbędne w przypadku prefinansowania) oraz PIT za ubiegł rok.
3. Złóż wniosek
Wniosek o dofinansowanie z programu „Czyste Powietrze” możesz złożyć elektronicznie lub osobiście. Elektronicznie – poprzez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD), dostępny na oficjalnej stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) lub osobiście/za pośrednictwem poczty lub w odpowiednim Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), a także w urzędzie gminy.
4. Poczekaj na decyzję
Po złożeniu wniosku, zostanie on zweryfikowany pod kątem spełnienia wymogów programu. Proces ten może zająć kilka tygodni. Po pozytywnej weryfikacji otrzymasz decyzję o przyznaniu dofinansowania.
5. Zrealizuj inwestycję
Z przysługującymi środkami finansowymi możesz rozpocząć realizację swojego projektu. Pamiętaj, aby wszystkie prace były wykonane zgodnie z planem, który został zaakceptowany w ramach wniosku.
6. Rozlicz projekt
Po zakończeniu prac musisz złożyć wniosek o płatność do właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, aby móc ostatecznie rozliczyć otrzymane dofinansowanie. Zabierz wszystkie wymagane dokumenty, które mogą obejmować:
- dokument z zezłomowania pieca,
- wszystkie faktury dokonanego zakupu,
- potwierdzenia płatności za fakturę,
- zaświadczenia OSD potwierdzające przyłączenie mikroinstalacji fotowoltaicznej,
- protokoły montażu.
Ważne Informacje:
- Dokładne instrukcje dotyczące procesu aplikacyjnego, lista wymaganych dokumentów oraz kryteria kwalifikowalności są dostępne na oficjalnej stronie programu „Czyste Powietrze”.
- Możesz także skorzystać z pomocy doradców energetycznych lub skontaktować się bezpośrednio z najbliższym Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, aby uzyskać wsparcie w procesie aplikacji.
Czyste powietrze — kto rozpatruje wniosek? Ile czeka się na decyzję?
Wnioski złożone w ramach programu „Czyste Powietrze” są rozpatrywane przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w odpowiednim województwie, w którym mieszka wnioskodawca. To właśnie te instytucje są odpowiedzialne za weryfikację wniosków pod kątem spełnienia wymogów programu, ocenę zgodności planowanych inwestycji z celami „Czystego Powietrza” oraz ostateczne decyzje o przyznaniu dofinansowania.
Czas oczekiwania na decyzję o przyznaniu dofinansowania może się różnić w zależności od liczby złożonych wniosków, konkretnego wojewódzkiego funduszu oraz kompletności i poprawności złożonych dokumentów. Zazwyczaj proces ten trwa od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy (90 dni roboczych). Aby zminimalizować czas oczekiwania, ważne jest dokładne i kompleksowe przygotowanie wniosku oraz załączenie wszystkich wymaganych dokumentów.
Warto regularnie sprawdzać status swojego wniosku i utrzymywać kontaktu z odpowiednim WFOŚiGW, aby na bieżąco śledzić postępy w jego rozpatrywaniu oraz ewentualnie szybko reagować na potrzebę uzupełnienia dokumentacji.
