W ostatnich latach wielu właścicieli nowo wybudowanych jak i modernizowanych domów zdecydowało się na zainwestowanie w nowy, bezobsługowy system grzewczy, dzięki któremu będą mogli obniżyć koszty utrzymania domu. Kolejnym ważnym czynnikiem, którym kierowali się inwestorzy przy wyborze nowej instalacji był aspekt ekologiczny. Biorąc pod uwagę powyższe założenia, nie powinien nikogo dziwić wzrost zainteresowania pompami ciepła, które są jednym z najbardziej ekologicznych i energooszczędnych rozwiązań ogrzewania domu.
Pompa ciepła nie generuje żadnych spalin i zanieczyszczeń a ok 75 % energii pobiera z naturalnego otoczenia. Instalacja tego rozwiązania pomaga obniżyć koszty związane z ogrzewaniem budynku lub pozyskaniem ciepłej wody nawet do 80% co w skali roku daje około kilku tysięcy złotych oszczędności. Wzrost popytu na pompy ciepła potwierdzają dane z ogólnopolskiego programu Czyste Powietrze, który walczy ze smogiem poprzez dofinansowanie wymiany starych pieców na nowe, jak również zakupu nowoczesnych systemów ogrzewania. W okresie od stycznia do maja 2022 roku zainteresowanie pompami ciepła wzrosło dwukrotnie i przełożyło się bezpośrednio na spadek sprzedaży kotłów gazowych i kotłów na biomasę.
Zanim jednak podejmiemy decyzję o zakupie pompy ciepła musimy się zastanowić czym się kierować i na co zwrócić uwagę przy ostatecznym wyborze tego urządzenia. Finalnie to spełnienie naszych oczekiwań i potrzeb jest priorytetem.
Jakie zastosowanie ma pełnić pompa ciepła
Zanim zdecydujemy się na wybór pompy ciepła musimy sobie odpowiedzieć na pytanie o cel urządzenia czyli jego zastosowanie w domu. Czy pompa ciepła ma ogrzewać budynek i ciepłą wodę użytkową czy ogrzewać i chłodzić dom jednocześnie lub pełnić funkcję wyłącznie podgrzewania wody użytkowej. Nowoczesne modele pompy ciepła typu All in One są wszechstronnym rozwiązaniem służącym zarówno do ogrzewania i chłodzenia oraz podgrzewania wody użytkowej. Ponadto jedno urządzenie może obsłużyć ogrzewanie podłogowe jak i grzejniki i klimakonwektory. Wszystko po ta aby zapewnić domownikom komfort o każdej porze roku.
W pompie jest moc
Głównym parametrem, którym powinniśmy się kierować przy wyborze pompy ciepła jest jej moc oraz współczynnik COP, który pozwala nam określić ile kWh energii cieplnej wytworzy dana pompa ciepła z 1 kWh energii elektrycznej. Dlaczego właściwy dobór mocy pompy ciepła jest tak istotny? Ponieważ pozwala na pokrycie zapotrzebowania cieplnego naszego domu oraz na oszczędne zastosowanie źródła ciepła w budynku. Wprawdzie pompa ciepła jest urządzeniem ekologicznym ale pamiętajmy, że źle dopasowana moc pompy ciepła, może nas narazić na niepotrzebne koszty nadmiernej energii, której nie skonsumowaliśmy oraz doprowadzić do przedwczesnej degradacji sprężarki w pompie ciepła poprzez jej taktowanie.
Przejdźmy do konkretów – czym powinniśmy się zatem kierować przy doborze urządzenia i jego parametrów wydajnościowych? Po pierwsze zapotrzebowaniem na energię cieplną naszego domu w przełożeniu na metr kwadratowy powierzchni użytkowej domu wyrażonej w W/m2 lub całego też całego domu wyrażonej kW. Następnie musimy określić w jakiej strefie klimatycznej jest wybudowany nasz dom, przypomnijmy że w Polsce mamy aż pięć stref klimatycznych. Ważną sprawą jest również to dla ilu osób pompa będzie produkować ciepłą wodę użytkową jak również tzn. górne źródło ciepła czyli co będzie ogrzewać pomieszczenia, mamy tutaj na myśli czy w domu będzie zainstalowane niskotemperaturowe ogrzewanie podłogowe czy grzejniki lub klimakonwektory.
Ze względu na to że pompy ciepła możemy podzieli na nisko oraz wysokotemperaturowe to górne źródło ciepła będzie miało potężne znaczenie przy doborze. Lecz przekornie nie możemy z góry powiedzieć czy pompa ciepła niskotemperaturowa nie będzie się nadawać do współpracy z grzejnikami a nawet w dużej mierze będzie to błędne stwierdzenie. Czy takowa pompa ciepła będzie lub nie będzie współpracować z grzejnikami zależy od temperatury wody grzewczej jaka będzie potrzebna aby grzejnik mógł ogrzać dane pomieszczenie oraz do jakiej temperatury woda grzewcza może być wyprodukowana przez pompę ciepła oraz do jakiej temperatury zewnętrznej (głównie dotyczy to pomp powietrze – woda). Taki parametr możemy wyczytać z karty katalogowej danej pompy ciepła oraz z koperty pracy sprężarki.
Bardzo ważną rzeczą którą musimy wziąć pod uwagę w czasie doboru pompy ciepła jest spadek mocy grzewczej pompy ciepła w urządzeniach typu powietrze -woda. Błędem jest patrzeć tylko i wyłącznie na moc znamionową która jest podawana w dwóch parametrach A7/W35 oraz A2/W35 („A” – powietrze zewnętrzne czyli dolne źródło ciepła w przypadku pomp ciepła typu powietrze – woda a „W” oznacza temperaturę wody grzewczej czyli temperaturę naszego górnego źródła). Weźmy tutaj dla przykładu dwie pompy ciepła tego samego producenta o tej samej nominalnej mocy grzewczej 9 kW (A7/W35) firmy Panasonic Aquarea. Jedna to model serii T-CAP KIT-WXC09H3E5 a druga serii HP KIT-WC09J3E5-1-SM. Pierwsza będzie mogła utrzymywać swoją nominalną moc grzewczą aż do -20°C przy COP a druga przy tych samych parametrach osiągnie maksymalną moc grzewczą na poziomie 6,20 kW. Jednym słowem dobór pompy ciepła nie jest taki prosty i naszym zdaniem powinien być powierzony doświadczonej osobie która zna dobierane przez siebie pompy ciepła.
Nie możemy również zapominać o klasach energetycznych które oznaczają czy pompa będzie kolokwialnie mówiąc tania czy droższa u użytkowaniu ale również ma wpływ na wysokość dotacji . W przypadku klasy A++ (dla W55) dotacja w programie Czyste Powietrze wyniesie 45% natomiast 30% dofinansowania otrzymamy dla pompy ciepła o klasie energetycznej A+ (dla W55).
Efektywność energetyczna budynku a moc pompy ciepła
Aby urządzenie spełniało najlepiej swoje zadanie, parametry pompy ciepła muszą być dopasowane do budynku, w którym będzie pracować. Czym się zatem kierować przy doborze pompy ciepła? Częstym błędem jest instalowanie urządzenia o zbyt dużej mocy niż wynika to z faktycznego zapotrzebowania. To spowoduje, że pompa będzie się zbyt często wyłączać i włączać (taktowanie) a z biegiem czasu jej nadmierne zużycie sprawi, że urządzenie szybciej się wyeksploatuje. Z kolei zbyt mała moc grzewcza pompy ciepła może wpływać na wyższe koszty eksploatacji. Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie jest zapotrzebowanie na moc budynku.
Dlatego tak ważne jest aby dobrać moc pompy ciepła do budynku. Zapotrzebowanie domu na ciepło jest liczone w watach na metr kwadratowy i pozwala precyzyjnie określić potrzeby cieplne na metr kwadratowy a co za tym idzie pożądaną moc pompy ciepła do ogrzania całego budynku. I tutaj ponownie sugerujemy aby tego typu wyliczenia oddać w ręce specjalistów, którzy mają w tym spore doświadczenie zrobią to najlepiej.
Izolacja budynku jako znaczący czynnik przy wyborze pompy ciepła
Trzeba zwrócić uwagę na fakt, że budynki o tej samej powierzchni ale posiadające inną izolację, będą wymagały doboru zupełnie innych rozwiązań. Dlaczego tak się dzieje? Dobra izolacja ogranicza zapotrzebowania budynku na ciepło, a im większa izolacja budynku tym mniejsze są straty ciepła w sezonie grzewczym. Musimy zatem rozpocząć od określenia wielkości strat ciepła budynku bo to będzie determinowało wybór wydajności grzewczej pompy.
Koszt związany z zakupem i instalacją urządzenia oraz późniejszymi kosztami eksploatacyjnymi, warunkowane są wydajnością grzewczą pompy. Mniejsza moc grzewcza pompy ciepła oznacza mniejsze koszty nakładu na inwestycję. To sprawdzi się jedynie przy budynkach z dobrą izolacją cieplną. W przeciwnym razie musimy wybrać urządzenie o większej mocy grzewczej i liczyć się z większymi kosztami zakupu pompy ciepła. Instalacje grzewcze mają zapewnić domownikom odpowiedni komfort cieplny w całym budynku, ogrzania pomieszczeń i ciepłą wodę użytkową. W tym wypadku świetnie się sprawdzi pompa powietrzna i gruntowa. Oba te rozwiązania będą zarówno ekonomiczne jak i przyjazne środowisku.
Jak dobrać pompę ciepła do domu nowego lub modernizowanego
Nie ma znaczenia czy jesteś właścicielem nowego czy modernizowanego budynku. W obu tych przypadkach pompa ciepła spełni swoją funkcję. Na co jednak zwrócić szczególną uwagę? Najłatwiej kompleksowo podejść do instalacji grzewczej w nowo budowanych domach, która została precyzyjnie zaplanowana już na etapie projektu budowlanego. Wszystkie wyliczenia wskazują na to, że znakomitym wręcz rozwiązaniem jest zastosowanie duetu idealnego – pompy ciepła i fotowoltaiki. Panele fotowoltaiczne zasilają energią słoneczną system grzewczo-chłodzący i tym samym przynoszą największe oszczędności. Warto przy tym podkreślić, że oba te rozwiązania mogą być dofinansowane w ramach ogólnopolskich programów OZE.
W przypadku modernizowanych budynków, pompa ciepła może z powodzeniem zastąpić kocioł na paliwo stałe lub wspomagać jego pracę. W takich domach najlepiej się sprawdzają powietrzne pompy ciepła typu split. Ich montaż nie ingeruje zbytnio w konstrukcję budynku czy działkę. Warto przy tej okazji podkreślić, że pompa ciepła to niskotemperaturowe źródło ciepła dlatego sprawdzi się w budynkach, w których standard energetyczny domu i wielkość grzejników były zgodne z niskimi temperaturami zasilania. Jest to wymóg współpracy z pompą ciepła a dzięki temu osiągnie się najbardziej efektywna pracę systemu. W przeciwnym wypadku należy w konsultacji z projektantem, wymienić dotychczasowy grzejnik na grzejnik o większej powierzchni, który podejmie pracę z systemem grzewczym. Na rynku istnieje dużo, rozwiązań, które zapewniają efektywną pracy pompy w większości istniejących lub częściowo zmodernizowanych domów. Warto jednak zasięgnąć opinię specjalisty, który ma zaplecze firmy działającej już długo na rynku OZE.
Powietrze jako źródło ciepła
Pompy jako urządzenia ekologiczne bazują na odnawialnych źródłach energii, wykorzystując potencjał tkwiący w powietrzu, wodzie lub gruncie. Zdecydowanie najłatwiej pozyskać ciepło z powietrza, dlatego też warto wziąć pod uwagę takie właśnie rozwiązanie. Wybór pompy typu powietrze woda czerpiącej energię z powietrza, które jest następnie przetwarzane w ciepło użytkowe, ułatwia montaż i dopasowanie instalacji do istniejącej już w domu infrastruktury. Lokalizacja budynku ma również kluczowe znaczenie przy wyborze systemu grzewczego. Powietrzne pompy ciepła znakomicie sobie radzą w Polskich warunkach pogodowych i świetnie znoszą temperatury nawet od -28 o C do + 35 o C. Pompę, która wykorzystuje powietrze, można bez problemu zakładać zarówno w nowo powstałych, jak i w modernizowanych budynkach mieszkalnych.
Ekologia jako priorytet
W kryzysie klimatycznym postawy pro ekologiczne stają się obowiązkiem każdego z nas a podejmowane codzienne wybory będą miały wpływ na środowisko, w którym będą żyć przyszłe pokolenia. Nie można być wobec tego obojętni. To nasze codzienne nawyki, w dłuższym okresie czasu odegrają ogromne znaczenie w walce o planetę. Sposób ogrzewania domu i przygotowywania ciepłej wody użytkowej odgrywa tu kluczowe znaczenie. Wybierając pompę decydujemy się na urządzenie w pełni ekologiczne, które nie emituje do atmosfery szkodliwych substancji, będących efektem spalania. Nowoczesne czynniki chłodnicze stosowane w pompach ciepła w znaczącym stopniu obniżają powstanie dziury ozonowej, a w konsekwencji nie przyczyniają się do globalnego ocieplenia. Warto też podkreślić, że to urządzenie jest kwalifikowane jako odnawialne źródła energii (OZE).
Niezależność od rosnących cen paliw
Pompa ciepła zapewnia stałą temperaturę we wszystkich pomieszczeniach domu, jej praca (pod warunkiem dobrania odpowiedniej mocy pompy do efektywności energetycznej budynku) zapewnia płynną pracę całego systemu grzewczego nie tylko w sezonie grzewczym. I nie powinny nas zniechęcać wysokie koszty inwestycji w to urządzenie tym bardziej, że decydując się na pompę ciepła możemy liczyć na dofinansowanie z programu „Czyste Powietrze”. Dzięki temu uzyskujemy niezależność od gwałtownie rosnących cen paliw a co za tym idzie wysokich kosztów eksploatacyjnych.
Od projektu po realizację
Wiele firm oferuje nowoczesne, ekologiczne urządzenia grzewcze, jednak warto wybrać taką, która budzi zaufanie, jest długo na rynku i specjalizuje się w ekologicznych rozwiązaniach grzewczo-chłodzących. Szukajmy firmy, która wesprze nas na każdym etapie inwestycji. Pomoże w projekcie, pozyskaniu dotacji, dostarczy urządzenie a następnie fachowo je zainstaluje. Pamiętajcie również o tym, że współpraca z taką firmą nie kończy się w momencie montażu pompy ciepła czy innego rozwiązania. Konieczny jest regularny serwis i konserwacja. Tylko przy spełnieniu tych warunków będziecie mogli się cieszyć z efektywnej, bezusterkowej pracy systemu przez wiele lat.
