By odpowiednio zadbać o bezpieczeństwo naszej instalacji fotowoltaicznej, powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na kilka istotnych kwestii. Należą do nich, chociażby wykorzystanie odpowiednich komponentów, wysokiej jakości materiałów i zabezpieczeń, prawidłowe przygotowanie projektu oraz oczywiście poprawny montaż. Warto już na samym początku nadmienić, że do awarii instalacji fotowoltaicznej dochodzi bardzo rzadko, jednakże jeśli nie spełnimy powyższych warunków, to zwiększymy niestety ryzyko wystąpienia pożaru w naszym domu czy też przedsiębiorstwie, co w następstwie może stanowić zagrożenie zdrowia, a nawet życia. Co jeszcze możemy zrobić, by uchronić się przed pożarem fotowoltaiki?
Czy instalacja fotowoltaiczna zwiększa ryzyko wystąpienia pożaru w domu?
Jak wynika ze statystyk Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej za 2021 roku, na terenie naszego kraju doszło do 106.465 pożarów. Blisko 30% z nich dotyczyło obiektów mieszkalnych, z kolei 15% domów jednorodzinnych. Odsetek procentowy wskazuje zatem, że do pożarów budynków mieszkalnych dochodzi dość rzadko, niemniej aż 95% wszystkich ofiar pożarów pochodzi właśnie z budynków mieszkalnych. Tylko w 2021 roku życie w wyniku pożaru straciło 516 osób.
Niestety, w Polsce nadal nie są prowadzone statystyki badające ryzyko pożaru z powodu instalacji fotowoltaicznej. Pewnym punktem odniesienia mogą być badania wykonywane w Niemczech oraz w Wielkiej Brytanii. Ryzyko wystąpienia pożaru w tych krajach jest mierzone jednak w promilach! Oznacza to, że pożary instalacji fotowoltaicznych zdarzają się bardzo rzadko. Według ostatnich danych w ciągu ostatnich 20 lat w Niemczech odnotowano zaledwie 350 pożarów paneli fotowoltaicznych, co przekłada się na 0,006% wszystkich pożarów u naszych zachodnich sąsiadów! Jak więc widzimy, instalacja fotowoltaiczna stanowi bardzo bezpieczne rozwiązanie, które praktycznie nie wpływa na ryzyko pożaru instalacji fotowoltaicznej.
Jakie są najczęstsze przyczyny pożarów instalacji fotowoltaicznej?
Do najczęstszych przyczyn pożarów paneli fotowoltaicznych zaliczamy:
- Awarię urządzenia zabezpieczającego instalację fotowoltaiczną,
- Niepoprawne poprowadzenie przewodów instalacji fotowoltaicznej,
- Stosowanie niskiej jakości materiałów,
- Uderzenie pioruna,
- Uszkodzenie kabli oraz złączek instalacyjnych,
- Nie stosowanie wymaganych do montażu narzędzi zwłaszcza do zaciskania złączek konektorowych,
- Błędy związane z niewłaściwym zabezpieczeniem instalacji prądu stałego na panelach fotowoltaicznych,
- Zwarcie w instalacji fotowoltaicznej po stronie prądu zmiennego, który zamienia napięcie stałe,
- Ryzyko związane z brakiem jakichkolwiek zabezpieczeń.
Jak możemy chronić naszą instalację fotowoltaiczną?
Główną zasadą, której powinniśmy się trzymać, decydując się w ogóle na montaż fotowoltaiki jest unikanie instalacji fotowoltaicznej w „promocji” czy „po kosztach’. Często takie rozwiązania wiążą się z używaniem nieodpowiednich szybkozłączek lub słabej jakości okablowania, co często stanowi zagrożenie. Szerokim łukiem unikajmy także firm bez doświadczenia, których w ostatnich latach powstało bardzo dużo. Warto z kolei skorzystać z dodatkowych osłon UV oraz innych zabezpieczeń po stronie prądu zmiennego – to tam jest w końcu najwyższe napięcie, gdzie ryzyko porażenia prądem jest największe. Pamiętajmy o obowiązku posiadania gaśnicy, a jeśli takowej nie mamy, to warto rozważyć zakup gaśnicy proszkowej zawierającej specjalny proszek gaśniczy, dający większe szanse na powodzenie akcji gaśniczej i zmniejszający skutek pożaru. Musimy mieć bowiem na uwadze, że wezwanie państwowej straży pożarnej co prawda jest konieczne, ale będziemy musieli poczekać na przyjazd kilka – kilkanaście minut. W tym czasie, by zapobiec rozprzestrzeniania ognia powinniśmy użyć własnej gaśnicy.
Na koniec warto wspomnieć o czymś, co powinno być wykonane na samym początku. Jest to dokumentacja zawierająca informacje na temat naszego systemu fotowoltaicznej. W takiej dokumentacji powinny być dane o schemacie połączeń, rozmieszczeniu elementów i kabli czy też o tym, czy znajdują się zabezpieczenia naprądowe i alternatywne źródło zasilania.
Instalacje fotowoltaiczne – jak przebiega akcja gaszenia obiektów mieszkalnych?
Pożar fotowoltaiki może nieść za sobą bardzo duże konsekwencje. Dlatego też tak ważna jest szybka reakcja nas samych oraz straży pożarnej. Jak wiemy, panele fotowoltaiczne zmieniają energię promieniowania słonecznego na energię elektryczną, a co za tym idzie – generują napięcie. Pojedynczy panel wytwarza około 30-45 V napięcia stałego a cały łańcuch modułów nawet w ok 1000 V prądu stałego. W przypadku całej instalacji elektrycznej te dane są o wiele, wiele wyższe. Prąd z paneli fotowoltaicznych następnie płynie przewodami do falownika (czyli inwertera), który zamienia napięcie stałe na zmienne, wykorzystywane w domach.
Do pożaru fotowoltaiki w budynkach mieszkalnych dochodzi rzadko, ale jeśli już do nich dojdzie, to niezbędna jest akcja straży pożarnej i odłączenie dopływu prądu, co umożliwi bezpieczne gaszenie instalacji elektrycznych. Ogranicza to także ryzyko porażenia prądem. Gaszenie pożaru fotowoltaiki jest niestety trudniejsze w przypadku pożaru dachu. Nawet w przypadku odłączenia falownika od sieci elektroenergetycznej, panele nadal generują napięcie. Tutaj również można wspomnieć o instalacjach z systemem SolarEdge gdzie każdy moduł jest tak naprawdę osobną elektrownią i po zaniku napięcia w instalacji domowej napięcie stałe w pojedynczym module spada do 1V a w najdłuższym łańcuchu do ok 50V, daje nam to bardzo duże bezpieczeństwo. Jako że woda przewodzi prąd, to gaszenie nią też nie będzie dobrym pomysłem. Dlatego w przypadku pożaru najczęściej używanym środkiem gaśniczym są gaśnice proszkowe, które automatycznie zmniejszają napięcie paneli i znacznie zmniejszają pożar instalacji fotowoltaicznej.
